+98 - 21 - 88685945 - mob.: 09211961192 info@yekdel.com

مجموعه ابزارهای سنجش موسوم به “سیاهه چند وجهی شخصیت مینه سوتا” سوای نسخه­هایی که منتشر شده است مجموعا برای ارزیابی؛ میزان بهداشت و سلامت روان، نوع آسیب شناسی روان و محدوده­ی وجود یا بروز زمینه اختلال­های روان و شخصیت استفاده می‌شوند. طیف از بهزیستی تا اختلال (مانند: مقیاس INTR) یا قطبیت­های از اختلال تا اختلال (مانند: مقیاس DOM)، قابلیت احصاء داده­های خلق و خو، روان و شخصیت فرد را ممکن می­سازد. این داده­ها طیف وسیعی از شاخص­های شایستگی (Competency) را نیز شامل می­شود.

MMPI-3 یک ابزار سنجش و غربالگری بازبینی شده و بهبود یافته مبتنی بر نسخه قبل از خودش، MMPI-2-RF است نه انقلابی بر آن. ابزاری با ۳۳۵ گویه تجدید نظر شده.

MMPI-3 مشتمل بر ۵۲ مقیاس است که در گروه مقیاس­های؛ روایی، تفکراتی، هیجانی، رفتاری، بین فردی، جسمانی و پنج عاملی شخصیت (ویژه مینه سوتا) ارائه شده است.

با ارائه MMPI-3 در سال ۲۰۲۲-۲۰۲۱ عملا تمامی نسخه های قبلی این ابزار (منجمله MMPI2)، از رده خارج شده­اند.

MMPI-3 دارای یک نمونه هنجاری جدید که شامل ۲۷۰۰ نفر از است، می­باشد. این نمونه در زمینه‌های جنسیت، سن، نژاد، تحصیلات و منطقه جغرافیایی انتخاب شده است و این در حالی است که، MMPI2 دارای یک نمونه هنجاری شامل ۲۶۰۰ نفر از جمعیت آمریکایی در سال ۱۹۸۹ بوده است. این در حالی است که؛ نمونه هنجاری MMPI-3 شامل ۱۶۶۲۰ نفر از گروه های مختلف جنسیتی، نژادی، فرهنگی، تحصیلی، جغرافیایی و سنی است. این نمونه هنجاری بر اساس داده­های جمعیت شناسی مرکز آمار سال ۲۰۱۹ انتخاب شده و با معیارهای روان­سنجی معتبر ارزیابی شده است.

برخی از پژوهشگران روان­شناس نتایج MMPI2 را به دلایل زیر به چالش کشیده اند.

– نمونه هنجاری MMPI2 شامل افرادی بوده است که بیشتر از نظر جنسیتی، نژادی، فرهنگی و تحصیلی همگن بوده­اند و نماینده کل جامعه نبوده­اند. بنابراین، نمی تواند به خوبی تنوع و تفاوت های افراد را در نظر بگیرد.

– برخی از گویه­های MMPI2 برای افرادی که از فرهنگ ها و زبان های مختلف بودند، مبهم، نامفهوم، یا بی ربط به نظر می رسید. برای مثال، سوالاتی که به اعتقادات مذهبی، ارزش­های اخلاقی، یا عادات روزمره مربوط بودند، بعضا برای افرادی که دارای زمینه­های متفاوت بودند، معنی متفاوتی ­داشت.

– برخی از مقیاس های MMPI2 بر اساس نظریه های روانشناسی قدیمی و منسوخ شده ساخته شده­اند و با علوم جدید همخوانی ندارد. برای مثال، مقیاس هیستریا بر اساس نظریه فروید درباره “نقش رحم در شخصیت زنان” استوار است، که امروزه به عنوان یک نظریه ناصحیح و تبعیض آمیز شناخته می شود.

– برخی از مقیاس های MMPI2 به خوبی با مفاهیم و تشخیص های روانشناسی مدرن هماهنگ نیستند و نمی توانند اختلالات روانی را با دقت بالا تفکیک کنند. برای مثال، مقیاس اسکیزوفرنیا شامل سوالاتی است که مربوط به اختلالات دیگری مانند اختلال دوقطبی، اختلال وسواسی-اجباری، یا اختلال اضطرابی هستند.

– مقیاس­های MMPI2 مقیاس­های بالینی مبتنی بر محور I از کتاب DSM-IV بوده که اکنون اعتبار نداشته و این مقیاس­ها بایستی با نسخه جدید DSM-V همخوانی داشته باشد.

– برخی از موارد در MMPI2 قدیمی یا بالقوه توهین‌آمیز بودند، که منجر به نگرانی‌هایی در مورد مرتبط بودن و مناسب بودن آنها شد.

– سیستم امتیازدهی و دستورالعمل های تفسیر MMPI2 پیچیده بود و استفاده موثر از آن را برای برخی متخصص­ها چالش برانگیز می­کرد.

– برخی از مقیاس‌های MMPI2 فاقد پشتیبانی تجربی قوی بودند که کاربرد بالینی آنها را محدود می‌کرد.

از طرفی دیگر؛ همبستگی مقیاس های MMPI2 نشان می دهد که چقدر نمره­های مقیاس­های مختلف این ابزار با هم رابطه دارند. اگر همبستگی بالا باشد، یعنی دو مقیاس مشابه و متضاد نیستند و اگر همبستگی پایین باشد، یعنی دو مقیاس متفاوت و متناقض هستند. برای مثال، بر اساس یکی از منابع، همبستگی مقیاس های بالینی MMPI2 در نمونه هنجاری آمریکایی به شرح زیر است:

مقیاس HS D Hy Pd Mf Pa Pt Sc Ma Si
HS ۱                  
D ۰/۶ ۱                
Hy ۰/۶ ۰/۶ ۱              
Pd ۰/۴ ۰/۵ ۰/۶ ۱            
Mf ۱ ۱ ۱ ۱ ۱          
Pa ۰/۳ ۰/۴ ۰/۵ ۰/۶ ۰/۱ ۱        
Pt ۰/۵ ۰/۷ ۰/۶ ۰/۱ ۰/۶ ۰/۵ ۱      
Sc ۰/۴ ۰/۶ ۰/۶ ۰/۶ ۰/۱ ۰/۶ ۰/۷ ۱    
Ma ۰/۱ ۰/۲ ۰/۳ ۰/۵ ۰/۲ ۰/۳ ۰/۳ ۰/۴ ۱  
Si ۰/۳ ۰/۴ ۰/۴ ۰/۲ ۰/۳ ۰/۱ ۰/۴ ۰/۳ ۰/۲ ۱

 

همان­طور که مشخص است، برخی از مقیاس­ها همبستگی بالایی با هم دارند، مثلا D و Pt که به افسردگی و ضعف روانی مربوط هستند، همبستگی ۷/۰ دارند. این یعنی افرادی که در یکی از این مقیاس ها نمره بالا دارند، احتمالا در مقیاس دیگر هم نمره بالا دارند. برخی از مقیاس­ها هم همبستگی پایینی با هم دارند، مثلا Mf و Sc که به مردانگی-زنانگی و اسکیزوفرنی مربوط هستند، همبستگی ۰.۱ دارند. این یعنی افرادی که در یکی از این مقیاس ها نمره بالا دارند، احتمالا در مقیاس دیگر نمره پایین دارند.

چند نمونه:

همبستگی های مثبت: مانند؛ مقیاس­های هیپوکندریازیس (Hs) و افسردگی (D) که در صورت همبستگی مثبت، بیانگر همپوشانی شکایت جسمی و افسردگی است.

همبستگی های منفی: مانند؛ مقیاس‌های درون‌گرایی اجتماعی (Si) و هیپومانیا (Ma) که در صورت همبستگی منفی، بیانگر تمایلات متضاد به سمت انزواطلبی از یک طرف و اجتماعی بودن از طرف دیگر است.

همبستگی کم: مانند؛ مقیاس‌های اضطراب (A) و پارانویا (Pd) که در صورت همبستگی کم، بیانگر جنبه‌های مختلف پریشانی هیجانی است.

هدف MMPI-3 رفع این محدودیت‌ها با به‌روزرسانی محتوای آیتم، ساده‌سازی امتیازدهی و تفسیر، بهبود حساسیت فرهنگی، و ترکیب مقیاس‌های مبتنی بر تجربی بود.

MMPI-3

گویه­های MMPI-3 بر اساس ادبیات و علوم روان­شناسی نوین تدوین شده­اند. از ۳۳۵ سوال تشکیل دهنده این ابزار، ۷۲ سوال جدید و ۲۴ سوال به روزرسانی شده­اند. برخی از سوالات نسخه MMPI-2-RF که به اعتبار سنجش آسب وارد می­کرد، حذف گردیده است.

مقیاس­هایی که در نسخه MMPI-3 اضافه، حذف، جابجا یا تغییر داده شده اند، ضعف های نسخه قبلی را برطرف کرده­اند. به عنوان نمونه؛ در MMPI-2-RF مقیاس IPP (سلطه پذیری) موید میزان سلطه گرایی آزمودنی نبود که در  MMPI-3 با مقیاس جدید DOM (سلطه گرایی) در نمرات بالا و سلطه­پذیری در نمرات پایین، نه تنها این ضعف برطرف گردید بلکه در افتراق با نمره پایین مقیاس شخصیت AGGR (ستیزه­گری) که بیانگر انفعال­گرایی است، مشکلاتی از قبیل تعیین زمینه گرایش به مشکلات جنسی مشخص می­گردد.

باید دانست که ابزار سنجش اولیه MMPI2 با رویکرد بالینی محور یک از مرجع DSM-IV به مقیاس­های اختلال بالینی محدود می­پرداخت و ابزار MMPI-2-RF گرایش خود را مبتنی بر آسیب­شناسی روان و شخصیت مبتنی بر پنج عاملی اختصاصی و البته همگون با DSM-V قرار داد. در حال حاضر، یکی از مزیت­های ابزار سنجش MMPI-3 طیف سنجی از بهزیستی، عدم آسیب روان، آسیب روان­شناختی خفیف، آسیب شناسی روان­شناختی شدید (زمینه اختلال) و در نهایت آسیب شناسی اختلالات و تعارضات در روان و شخصیت است.

بر اساس اطلاعات و نسخ قبلی (سابقه) MMPI-3 امکان تولید محتوا و گزارش­هایی از قبیل؛ گزارش بهداشت و سلامت روان، انواع گزارش­های نیمه بالینی و بالینی فردی، گزارش­های سازمانی و حتی نیازسنجی­های تخصصی و امکان پیش­بینی های لازم، می­توان گفت؛ MMPI-3 یک ابزار سنجش دقیق و ارزشمند است.

پیچیدگی نسبی نمره­گذاری ابزار سنجش MMPI-3، اجرای این ابزار را به سمت اجرای آنلاین (برخط) سوق داده است. از طرفی امکان هرلحظه به­روزآوری آن اجرای این ابزار را مبتنی بر وب، انکار ناپذیر کرده است. از این رو تولید گزارش­های متنوع و در لحظه (بلافاصله بعد از اتمام سنجش توسط آزمودنی) از نمودارهای پروفایل نیمرخ تا گزارش­های بالینی تفصیلی این امکان را در مقابل متخصص­ها می­گذارد که متخصص (روان­شناس/روان­پزشک) نیازی به محفوضات خود نداشته و علاوه بر آن از ویژگی گزارش­ها تا حد استفاده از متون تجربه­های انجام شده، روش­های تشخیصی و حتی استفاده از رویکردهای درمان در گزارش استفاده کنند.

ادامه دارد.